25 بهمن هر کی را می دیدم داشت درباره ولنتاین و مثلاً به قول خودشون روز عشاق صحبت می کرد؛ تصمیم می گرفتند توی این روز چه هدیده ای برای طرف مقابلشون بگیرند بدون آنکه بدانند اصلاً چرا چنین روزی وجود داره و یا اینکه ولنتاینی که قدمتش به 3 قرن پس از میلاد بر می گردد چه ربطی به آداب و رسوم ایرانیان داره، در حالی که ما ایرانیان جشن ها و مراسم های باشکوهی با قدمت چندین قرن قبل از میلاد مسیح داریم. یکی از این جشن ها، جشن اسفندگان یا سپندار جشن « روز زن » نام دارد. اما متاسفانه این جشن و بسیاری از جشن های دیگر ایران باستان به دست فراموشی سپرده شده است. در این میان دو نکته به نظر من باعث محو شدن این جشن ها شده است؛ یکی این که چون این مراسم به زرتشتیان بر می گردد کمتر مورد توجه ما مسلمانان و از جمله مسئولین فرهنگی کشور قرار گرفته است. دیگر آن که وجود مراسم های فرنگی در ایران از جمله همین روز ولنتاین، روز شکرگذاری و غیره و غیره که بیشتر توجه جوانان را به خودش جلب کرده، جشن های باستانی ما را تحت تاثیر خود قرار داده است. امیدوارم توجه بیشتر مسئولین و مردم به این جشن های باستانی باعث بازگشت این جشن ها در میان عموم مردم شود.
متاسفانه چون زیاد از جشن اسفندگان اطلاعی در دست نداشتم مطلبی را از سپنتا نیکنام در این پست قرار می دهم :
زرتشتیان ایران، همواره پاسدار جشنهای اصیل ایرانی بوده اند. و در زمانی که تازیان سعی در کنار گذاشتن، تغییر چهره دادن و حذف کردن اینگونه جشنها داشتند، باسعی و تلاش و به هر نحو ممکن این جشنها را برپا داشتند و سینه به سینه به نسل امروز هدیه دادند.امروز نیز بازماندگان آنان با برپایی هر چه بهتر جشنهای ایران باستان تلاش می کنند تا این جشنها و سنتها را زنده نگه دارند.یکی از جشنهایی که به دست فراموشی سپرده شده و فقط در حد نام باقی مانده، جشن اسفندگان است که "روز زن" به آن نسبت داده شده است.
روز پنجم هر ماه موسوم است به سپنته آرمئی تی spenta-Armaiti که چهارمین امشا سپنددر دیانت زرتشتی است. این واژه مرکب است از سپنتهspenta یا سپند به معنی پاک و مقدس و آرمئی تی Armaiti به معنی فروتنی و بردباری مقدس است. این واژه در پهلوی به گونه سپندارمت spandarmat و در فارسی سپندارمنذ، اسفندارمنذ و اسفند شده است.سپندارمنذ روز پنجم از هر ماه و ماه دوازدهم سال است. در شکل معنوی و مینوی اش مظهر بردباری و سازگاری اهوارامزدا است و در جهان مادی و خاکی نگهبانی زمین به وی سپرده شده و از آنجا که زمین مانند زنان در زندگی انسان نقش باروری، باردهی، طاقت، صبوری و استواری را دارد، جشن اسفندگان برای گرامی داشت زنان نیکوکار برگزار می گردد. برابر با روش و قاعده کلی، روز پنجم اسفند به مناسبت تقارن نام روز و ماه جشن بوده است. این جشن همراه با آداب و رسوم وتشریفات ویژه ای برگزارمی شد. نخستین جشنی که در این روز برگزار می شد، جشن مردگیران یا مژدگیران بوده است . این جشن ویژه زنان بوده و به مناسبت تجلیل و بزرگداشت شان برپا می گشت. این جشن را خلف تبریزی، پنج روز آخر اسفند یاد کرده، اما در سایر منابع روز پنجم یاد شده است. به بیان ابوریحان، اسفندار مرز ایزد موکل بر زمین و ایزد حامی و نگاهبان زنان شوهر دوست و پارسا و درست کار بوده. به همین مناسبت این روز، عید زنان قرار داشت مردان به جهت گرامی داشت، به آنان هدیه داده و بخشش می کردند. در زمان ابوریحان این رسم هنوز رواج داشته است.نه بر آنکه فقط از هدایا و دهش هایی برخوردار می شدند، بلکه زنان نوعی فرمانروایی می کردند و مردان باید که از آنان فرمان می بردند.گردیزی نوشته است از این جهت جشن را مردگیران می گفتند که دختران و زنان، به اختیار خویش و با آزادی، شوی و مرد زندگی خود را بر می گزیدند.این جشن همچنان در میان زرتشتیان پا برجا بوده و جایگاه خود را حفظ کرده است. مردان در انجام امور زنان را همراهی کرده وخانواده ها و بستگان، این روز را به زنان فامیل تبریک گفته و با تقدیم هدایایی از زحماتشان قدر دانی می کنند و سپس به شادی و سرور می پردازند.
